Το Κατώφλι

Τρίξιμο ξύλου, σφύριγμα της ρετσίνας· πρόσωπα ανθίζουν και χάνονται στο τρεμόφωτο. Πριν από τα ονόματα, υπήρχε η φωτιά. Πέρα απ’ τον κύκλο: ένα σκοτάδι που κανείς δεν τολμά να ονομάσει. Μια νύχτα οι φλόγες χαμηλώνουν. Η λάμψη πέφτει σε χόβολη, κι η οροφή του κόσμου ξηλώνεται. Στίγματα φωτός· το καθένα μια φωτιά πολύ μακρινή για να σε ζεστάνει. Τα μπράτσα σου πονούν κάτω απ’ τα ξύλα. Μια κίνηση θα ξανάραβε την οροφή. Η ζέστη θα γυρίσει. Τ’ άστρα θα πνιγούν ξανά. Αφήνεις τα ξύλα να πέσουν.

Η Οδός

Τα ξύλα στο χώμα. Έξω απ’ τη ζέστη, το κρύο βρίσκει το κόκαλο. Η φωτιά μικραίνει: ένα νόμισμα φωτός στο απέραντο σκοτεινό δάπεδο. Όταν επιστρέφεις στον κύκλο, κάθεσαι πάλι ανάμεσά τους. Η ζέστη σταματά στο δέρμα. Λες τι περιμένει πέρα απ’ τις φλόγες. Σε ακούν. Ταΐζουν τη φωτιά. Δεν σε ακολουθούν έξω. Κάθεσαι αρκετά κοντά για να ζεστάνεις τα χέρια σου. Ποτέ πιο κοντά. Κάποιες νύχτες, το χέρι σου απλώνεται προς τα ξύλα, και σταματά. Το κρύο χάνει τα δόντια του. Και κάποιες φορές, πέρα απ’ τις φλόγες, συναντάς βλέμματα που κι αυτά κοιτούν ψηλά.

Η Σκιά

Ο Ευλαβής κοίταξε ψηλά μόνο μία φορά. Ήταν εννιά χρονών, και η μητέρα του δεν είχε γυρίσει. Ανέβηκε τον λόφο πίσω απ’ τον καταυλισμό κι έμεινε με το πρόσωπο στραμμένο στον ουρανό ώσπου ο λαιμός του πόνεσε, περιμένοντας μια φωνή που ήξερε το όνομά του. Ο ουρανός δεν του πρόσφερε ούτε φωνή ούτε σιωπή, μόνο μια ατάραχη αδιαφορία που κατάπιε το πένθος του δίχως τον παραμικρό κυματισμό. Ήταν πολύ μικρός για να τον βοηθήσει. Πολύ μικρός για να προσέξει πως ήταν εκεί. Έτρεξε πίσω. Όταν έφτασε στον καταυλισμό, η φωτιά έκαιγε ακόμα. Μπήκε τυφλά στον κύκλο και βύθισε το πρόσωπό του στο μανίκι της γιαγιάς του. Ο καπνός τού έτσουξε τα μάτια. Δεν τα σκούπισε. Δεν τα ξανασήκωσε στον ουρανό. Τώρα χτίζει ψηλά τη φωτιά. Ψηλότερα. Ρίχνει μέσα ό,τι καίγεται, ώσπου οι φλόγες ανεβαίνουν και στήνουν ταβάνι ανάμεσα στον κύκλο και στο σκοτάδι. Μόλις ο κύκλος αραιώσει, τον γεμίζει: άλλο ένα κούτσουρο, άλλη μια ιστορία. Παιδιά αποκοιμιούνται πιο εύκολα μέσα στη λάμψη που φροντίζει. Κανείς δεν ξέρει πως κάτι έχει κρυφτεί. Ένα βράδυ μια γυναίκα μένει αφότου φύγουν οι υπόλοιποι. Οι φλόγες χαμηλώνουν. Πάνω τους, το ταβάνι ξηλώνεται. Κοιτάζει ψηλά. Το πρόσωπό της ανοίγει. Εκείνος απλώνει ήδη το χέρι στα ξύλα. Οι φλόγες πηδούν. Ανοιγοκλείνει τα μάτια, γυρνά στη φωτιά και τρίβει τα χέρια της. Ζέστανε, λέει. Γνέφει. Ο λαιμός του έχει ξεχάσει την κλίση. Από πάνω, τ’ αστέρια συνεχίζουν. ❖ Η Φωτισμένη βγαίνει στο σκοτάδι και θρυμματίζεται. Το άπειρο ξεχύνεται μέσα της, διαβρώνοντας τα όριά της. Για τρεις νύχτες, ούτε το ίδιο της το όνομα δεν τη χωρά. Επιστρέφει με το σκοτάδι ακόμα σφηνωμένο πίσω απ’ τα μάτια της και αρχίζει να μιλά. Όχι γι’ αυτό που είδε. Γι’ αυτό που σημαίνει. Καρφώνει ονόματα στο κενό: αυτή η σιωπή είναι μοναξιά· εκείνο το βάθος, ένας θεός. Χτίζει μια ιστορία τόσο φωτεινή που απλώνει τη δική της οροφή μπροστά στον ουρανό. Οι μαθητές έρχονται, ευγνώμονες για τα ονόματα. Αποστηθίζουν αυτά που κάρφωσε στο σκοτάδι και μαθαίνουν πού ανήκει κάθε τρόμος. Μία απ’ αυτές – νεαρή, με μάτια ακόμα υγρά – προφέρει τις λέξεις με τη χροιά που της έμαθαν, κι η φράση φτάνει στο στόμα της πριν προλάβει το στήθος της να σηκωθεί. Όταν η φωτιά σβήνει και φανερώνονται τ’ αστέρια, ξέρουν τι να πουν προτού μάθουν πώς να κοιτάξουν. Κάθε μυστήριο λυμένο πριν ανοίξει. Κάθε τρόμος βαφτισμένος πριν δαγκώσει. Ένας-ένας, παύουν να τρέμουν. Ένας-ένας, παύουν να κοιτούν ψηλά. Η Φωτισμένη γνωρίζει τι κάνει το σκοτάδι στα όριά της. Φρόντισε να μην το νιώσουν αυτοί ποτέ. Από πάνω, ο ουρανός φλέγεται ακόμα.

Η Τομή